FANDOM


POL Toruń COA.svg.png

Herb miasta

Toruń – miasto na prawach powiatu położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba starosty powiatu toruńskiego i samorządu województwa kujawsko-pomorskiego. Od 1992 stolica diecezji toruńskiej. Miasto leży nad Wisłą, która dzieli je na prawobrzeżną część należącą do Pomorza i lewobrzeżną położoną na Kujawach, oraz nad Drwęcą. Przez miasto przepływa także niewielka Struga Toruńska.

Historia Edytuj

Torun01CenterWithWall level corr.jpg

Stare Miasto

Torun Szeroka.JPG

Ulica Szeroka – deptak na Starym Mieście

Miasto zostało założone w 1230 przez Krzyżaków, którzy stąd wyruszali na podbój terenów należących do plemion pruskich. Toruń otrzymał prawa miejskie 28 grudnia 1233. 3 lata później osadę przeniesiono bardziej na wschód, ze względu na często pojawiające się powodzie. Druga osada otrzymała prawa miejskie w 1264, zaś obie – Stare i Nowe Miasto – połączono dopiero w 1454. W 1280 Toruń dołączył do Hanzy.

1 lutego 1411 w mieście zawarto I pokój toruński. W 1454 wybuchło tu powstanie antykrzyżackie, które doprowadziło do wojny trzynastoletniej. Pokój zawarto w 1466, również w Toruniu. Na jego mocy miasto zostało przyłączone do Polski.

Reformacja wywarła spory wpływ na mieszkańców Torunia. Większość mieszczan przeszła na luteranizm, w konsekwencji czego miasto oficjalnie stało się luterańskim w 1557. W 1568 w Toruniu otwarto Gimnazjum Akademickie, które wkrótce stało się uczelnią wyższą. W XVII wieku miasto było jednym z największych oraz najsilniej ufortyfikowanych w Rzeczpospolitej. Częste najazdy szwedzkie osłabiły jednak tę pozycję.

Konflikty religijne doprowadziły w 1724 do tzw. „tumultu toruńskiego”, który osłabił protestantów w mieście: wśród ukaranych przez sąd królewski za wybuch zamieszek i w konsekwencji ściętych znaleźli się dwaj protestanccy burmistrzowie Torunia.

Podczas drugiego rozbioru Polski miasto włączono do Królestwa Prus. W latach 1807-1815 należało do Księstwa Warszawskiego, a w 1809 przez trzy tygodnie nawet było jego stolicą, jednak wkrótce powróciło do państwa pruskiego. W XIX wieku Toruń był najsilniejszym ośrodkiem polskości na Pomorzu.

Po I wojnie światowej Toruń przyznano odrodzonej Polsce. Wojska generała Hallera wkroczyły do miasta 18 stycznia 1920 – ta data uznawana jest za dzień przyłączenia miasta do II Rzeczpospolitej. W tamtym okresie w Toruniu mieszkało blisko 40000 osób, a miasto było stolicą województwa pomorskiego. W dwudziestoleciu międzywojennym otwarto most drogowy przez Wisłę oraz zapadła decyzja o utworzeniu w mieście uniwersytetu, co doszło do skutku dopiero po wojnie. W 1939 miasto liczyło już ponad 80000 osób – odradzanie się przedrozbiorowej pozycji przerwała jednak II wojna światowa. 7 września 1939 miasto znalazło się pod kontrolą Niemiec, w której pozostało do 1 lutego 1945, kiedy wkroczyła Armia Czerwona.

Pozycja miasta za PRL-u była słaba. Stolicą województwa została Bydgoszcz, a Toruń nie otrzymywał nawet żadnych środków na inwestycje i rozwój. W 1975 utworzono województwo toruńskie z siedzibą w tym mieście, a od 1999 Toruń i Bydgoszcz są głównymi miastami wojewodztwa kujawsko-pomorskiego.

Zabytki Edytuj

Torun ratusz corr.jpg

Ratusz Staromiejski z 1391

Torun widok z wiezy.jpg

Widok z wieży Ratusza Staromiejskiego

Zespół staromiejski Torunia jest jednym z najcenniejszych zespołów zabytkowych w Polsce. W 1997 został on wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Obejmuje Stare i Nowe Miasto, z zachowanym prawie bez zmian XIII-wiecznym układem urbanistycznym. Zabytki Torunia znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.
Główne zabytki:

Osiedla Edytuj

Prawobrzeżne Edytuj

  • Kaszczorek;
  • Bielawy-Grębocin;
  • Skarpa;
  • Rubinkowo;
  • Jakubskie-Mokre;
  • Wrzosy;
  • Chełmińskie;
  • Staromiejskie;
  • Bydgoskie.

Lewobrzeżne Edytuj

  • Podgórz;
  • Stawki;
  • Rudak;
  • Czerniewice.

Demografia Edytuj

W dniu 31 grudnia 2007 miasto zamieszkiwało 206619 osób, w tym 110915 kobiet i 95704 mężczyzn. Osób w wieku przedprodukcyjnym było 35531 (17,2%), w tym 17377 kobiet i 18154 mężczyzn. W wieku produkcyjnym było 139306 osób (67,42%), w tym 71432 kobiet i 67874 mężczyzn. W wieku poprodukcyjnym było 31782 osób (15,38%), w tym 22106 kobiet i 9676 mężczyzn.

Media Edytuj

Torun-Czerniewice most.jpg

Most nad Wisłą na autostradzie A1 w toruńskich Czerniewicach

Stacje radiowe nadające z Torunia Edytuj

  • Polskie Radio Pomorza i Kujaw
  • Radio GRA
  • Radio Eska Toruń
  • Radio Plus Toruń
  • Radio WAWA Toruń

Stacje telewizyjne mające studia w Toruniu Edytuj

  • TVP Bydgoszcz
  • TVK Toruń
  • Telewizja Trwam
  • Podróże TV
  • TVN/TVN24

Prasa lokalna Edytuj

Dzienniki Edytuj

  • Gazeta Pomorska
  • Metro
  • Nowości

Tygodniki Edytuj

  • City Toruń
  • Teraz Toruń
  • 7 Dni Toruń
  • Niedziela Głos z Torunia

Miasta partnerskie Edytuj

  • Filadelfia – umowa z Toruniem od 1976. Widocznym śladem jest nazwa nadwiślańskiego bulwaru – Bulwar Filadelfijski.
  • Getynga – umowa z Toruniem od 1978. Widocznym śladem jest tablica drogowa na Placu Teatralnym (kierująca do Getyngi), kamień graniczny Getyngi, nazwa zjazdu drogowego z mostu drogowego Józefa Piłsudskiego – Ślimak Getyński.
  • Lejda – umowa z Toruniem od 1988.
  • Hämeenlinna – umowa z Toruniem od 1989.
  • Kaliningrad – umowa z Toruniem od 1995.
  • Čadca – umowa z Toruniem od 1996. Widocznym efektem współpracy są coroczne Dni Czadcy w Toruniu i Dni Torunia w Czadcy oraz Rondo Czadcy przy ul. Legionów w Toruniu.
  • Swindon – umowa z Toruniem od 2003.
  • Łuck – umowa podpisana 17 października 2008 w Toruniu

Linki zewnętrzne Edytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki