FANDOM


POL Warszawa COA.svg.png

Herb Warszawy

Warszawa (Miasto Stołeczne Warszawa) – stolica i największe miasto Polski. Położone w województwie mazowieckim, nad Wisłą.

Warszawa jest ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym na skalę europejską. Mieszczą się w niej siedziby parlamentu, Prezydenta RP, Rady Ministrów i innych władz centralnych. Warszawa jest także stolicą województwa mazowieckiego. Warszawa jest jedynym miastem w obecnych granicach Polski odznaczonym Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (a drugim w historii Polski miastem, po Lwowie).

Warszawa jest największym polskim miastem pod względem liczby ludności (1 716 855 zameldowanych mieszkańców w czerwcu 2010 r.) i powierzchni (517,24 km² łącznie z Wisłą). W skali kraju rzeczywistą liczbę mieszkańców Warszawy i okolic można porównywać jedynie do Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu.

HistoriaEdytuj

Syrenka na Rynku Starego Miasta.jpg

Syrenka na Rynku Starego Miasta

Prawdopodobnie miasto Warszawa powstało już na przełomie XIII i XIV wieku. Była to tzw. Stara Warszawa. Nazwa miasta pochodzi od imienia Warsz- rycerza z rodu Rawiczów. Ok wieku XIV powstaje Nowa Warszawa. Z czasem oba te miasta powiększały swoje terytoria i przybywało do nich więcej ludzi. W 1529 roku Warszawa stała się stolicą województwa mazowieckiego. A już w 1569 roku sejm postanowił, że Warszawa będzie siedzibą sejmów Walnych Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Niedługo później, bo w 1573 roku, Warszawa stała się miejscem elekcji królów polskich. W roku 1596, po odbudowie spalonego Zamku Królewskiego na Wawelu, do Warszawy przeniósł się król Zygmunt III Waza wraz z całą swoją świtą. W 1648 roku Praga otrzymała prawa miejskie. Zaczęła się wielka ekspansja tego miasta. Szybko rozwijającą się Warszawę oraz miasta do niej przyległe zniszczył najazd szwedzki w latach 1655-1660. Odbudowę zniszczonego miasta zaczął król Jan III Sobieski. XVIII wiek to czas wojen ze Szwedami i Rosjanami. Panował nieurodzaj, głód, były ciągłe powodzie i wszędzie panująca drożyzna. Na króla Polski w 1705 roku został koronowany wojewoda poznański Stanisław Leszczyński, lecz 5 października 1733 stronnicy sascy ogłosili królem Augusta III. Obok Starego i Nowego Miasta powstaje coraz więcej jurydyk- obszarów wyjętych spod władzy i sądownictwa miejskiego na mocy przywileju książęcego. W czasach panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Warszawa zaczęła się rozwijać przestrzennie i demograficznie. W tym czasie odbywały się „czwartkowe obiady”, założono Szkołę Rycerską, powołano Komisję Edukacji Narodowej, oraz Towarzystwo Do Ksiąg Elementarnych. Kolejnym przełomowym wydarzeniem dla Warszawy był Ostatni Rozbiór Polski. W tym czasie znacznie zmalała liczba ludności w mieście. Dzięki likwidacji jurydyk i podporządkowaniu osad władzy miejskiej w1791 roku liczba ludności znacznie wzrosła. Warszawa znowu została zniszczona podczas I Wojny Światowej. 1 sierpnia 1915 Rosja opuściła terytorium polskie, niszcząc mosty i paląc domy. W 1915 roku Warszawa otrzymała rangę miasta stołecznego. A w rok później miasto tak powiększyło swój obszar, że zostało nazwane Wielką Warszawą. Znowu otworzono szkoły, uniwersytety, politechniki i uczelnie. Wojska niemieckie opuściły terytorium Polski. W listopadzie 1918 roku Warszawa została ogłoszona stolicą niepodległego państwa polskiego. Początki niepodległego państwa były trudne. W 1920 roku miasto miasto musiało zmierzyć się z najazdem Rosji sowieckiej. W okolicach Warszawy rozegrała się bitwa warszawska- jedna z wielu bitew w wojnie polsko- bolszewickiej. Momentem zwrotnym w wojnie było zwycięstwo Piłsudskiego w bitwie pod Radzyminem. 16 grudnia 1922 zginął pierwszy prezydent II Rzeczpospolitej - Gabriel Narutowicz. Okres powojenny pozwolił państwu na odbudowę. Warszawa była wielkim skupiskiem ludności, oraz Centrum kultury żydowskiej. Warszawa jeszcze nie otrząsnęła się po wielkich stratach I Wojny Światowej, więc kiedy 1 września 1939 roku wojska niemieckie zbombardowały państwo, było to wielkim ciosem dla stolicy. Wrogie wojska dokonały oblężenia miasta. 17 września spłonął Zamek Królewski. 20 września zbombardowano Powiśle, Stare Miasto,oraz dzielnice północne. Oddziały niemieckich wojsk wkroczyły do Warszawy 1 października. Rozpoczęła się pięcioletnia okupacja miasta. Warszawa straciła status stolicy państwa i została przyłączona do Generalnego Gubernatorstwa. Na terenie całego kraju powstały obozy koncentracyjne. Nie tylko ludność polska ucierpiała podczas wojny. Powstały Getta, które zostały nazywane Żydowską Dzielnicą Mieszkaniową. Polacy, aby nie zatracić swojego obywatelstwa utworzyli tzw. Polskie Państwo Podziemne i Komendę Głównej Armii Krajowej. Polskie podziemie starało się zorganizować pomoc dla Żydów zamkniętych w warszawskim getcie.15 października 1941 Niemcy wydali rozporządzenie o karze śmierci dla Żydów opuszczających getto oraz dla Polaków udzielających im pomocy. 19 kwietnia 1943 wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Powstanie warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku, było ostatnią i najpoważniejszą próbą odbicia kraju. W tym czasie uruchomiono prasę powstańczą, radio Błyskawicę, pocztę harcerską i Pomocniczą Wojskową Służbę Kobiet. W okresie między 5 a 25 sierpnia 1944 roku niemieccy żołnierze dokonali mordu na cywilnych mieszkańcach Warszawy. W czasie okupacji niemieckiej zginęło ok. 700 000 warszawiaków. 3 lipca 1947 roku uchwalono ustawę o odbudowie Warszawy. Ludność zaczęła powracać do miasta. Rekonstruowano zniszczone obiekty oraz budowano nowe domy. Jednak pomimo wszelkich starań Warszawa straciła swój pierwotny charakter. Po wojnie Warszawa odzyskała status miasta społecznego, kulturalnego, gospodarczego i naukowego. Ponownie stała się miejscem najważniejszych wydarzeń politycznych. 18 maja 1990 roku Sejm uchwalił ustawę o ustroju Warszawy. 27 maja samorząd mieszkaniowy Warszawy wybrał swoich przedstawicieli do rad gmin- dzielnic. 25 marca 1994 roku Sejm uchwalił ustawę o ustroju miasta stołecznego. W 2002 rok uchwalono tzw. ustawę warszawską. Dzięki temu miasto stało się jednolitą gminą miejską z prawami powiatu. Obecnie Warszawa stanowi część województwa mazowieckiego i składa się z 18 dzielnic.

ZabytkiEdytuj

Belweder.jpg

Belweder

Historyczne centrum Warszawy zostało w 1980 wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Do rejestru zabytków wpisano natomiast m.in. układy urbanistyczne i zespoły budowlane, dzieła architektury i budownictwa, dzieła budownictwa obronnego, obiekty techniki, cmentarze, parki, ogrody oraz zabytki archeologiczne. W rejestrze zabytków nieruchomych w 2006 wpisanych było ok. 1300 obiektów z obszaru Warszawy.

Większość zniszczonych podczas wojny zabytków odbudowano, choć zmieniając czasem ich wygląd względem przedwojennego. Do takich budynków należy m.in. Zamek Królewski. Istnieje jednak w stolicy wiele cennych budynków, które przetrwały wojnę bez większych zniszczeń, jak Pałac w Wilanowie, kościół Wizytek i kościół pokarmelicki pw. Wniebowzięcia NMP przy Krakowskim Przedmieściu czy Pałac Prezydencki.

DzielniceEdytuj

Panorama Warszawy.jpg

Panorama miasta

LewobrzeżneEdytuj

  • Bielany
  • Bemowo
  • Żoliborz
  • Ursus
  • Włochy
  • Wola
  • Ochota
  • Śródmieście
  • Mokotów
  • Ursynów
  • Wilanów

PrawobrzeżneEdytuj

  • Białołęka
  • Targówek
  • Praga Północ
  • Praga Południe
  • Rembertów
  • Wesoła
  • Wawer

DemografiaEdytuj

Warszawa jest największym polskim miastem pod względem liczby ludności (1 716 855 zameldowanych mieszkańców wg stanu z 30 czerwca 2010 r.) i powierzchni (517,24 km²). Jest też jednym z najgęściej zaludnionych miast w Polsce (6. miejsce w 2008). Ludność Warszawy stanowi około 4,5% mieszkańców całego kraju. Liczba ludności systematycznie nieznacznie wzrasta, na co niewielki wpływ ma przyrost naturalny - w 2008 wynoszący 0,4‰, a w dużo większym stopniu dodatnie saldo migracji - 2,1‰.

45,96% mieszkańców miasta (789 106) stanowią mężczyźni, 54,04% (927 749) – kobiety. Warszawa jest jednym z najbardziej sfeminizowanych miast w kraju (11. miejsce w 2008).

Dużą część faktycznych mieszkańców stanowi ludność niezameldowana – szacowana całkowita liczba mieszkańców spędzająca noc w mieście wynosi w przybliżeniu 1,91–1,96 mln osób. Ponadto codziennie ok. 500 tys. osób dojeżdża do Warszawy do pracy, z czego najwięcej z Łodzi (ok. 150 tys.) i Radomia (ok. 50 tys.). Po uwzględnieniu tej liczby otrzymujemy szacunkową wielkość 2,41-2,46 mln osób przebywających w granicach miasta w ciągu dnia.

Warszawa poniosła duże straty ludnościowe w wyniku II wojny światowej z 1 289 000 mieszkańców w 1939 roku do 478 755 w 1946. Na początku lat 50. XX wieku przyrost ludności rocznie wynosił ok. 5-7% (ok. 45-60 000 osób wobec 41 000 nowych mieszkań w ramach Planu Sześcioletniego oddanych w latach 1950–1955), wprowadzono więc ograniczenia meldunkowe obowiązujące w Warszawie, w wyniku których spadło tempo migracji i w 1976 wyniosło ono 22 000 ludzi. W okresie ograniczeń meldunkowych po liberalizacji przepisów możliwe stało się meldowanie m.in. współmałżonków stałych mieszkańców miasta, wybitnych fachowców itp. Ograniczenia te wpłynęły na rozwój miejscowości podwarszawskich, gdzie osiedlali się ludzie przybywający z całej Polski i nie spełniający wymagań ustawowych. Usunięcie ograniczeń meldunkowych spowodowało ponowny niekontrolowany napływ ludności do miasta.

MediaEdytuj

PrasaEdytuj

W Warszawie mieszczą się siedziby wydawców i redakcje większości największych polskich dzienników: "Gazety Wyborczej", "Super Expressu", "Rzeczpospolitej", "Dziennika Gazety Prawnej", tygodników: "Polityka", "Newsweek Polska", "Wprost", "Przekrój", "Przegląd". Tematyką lokalną zajmują się: "Życie Warszawy", dodatki lokalne do gazet ogólnopolskich (np. "Gazeta Stołeczna" - dodatek do "Gazety Wyborczej") i miesięczniki: "Stolica" (dawniej tygodnik) i "Kurier Warszawski". Wydawane są także bezpłatne: dziennik "Metro" i półtygodnik "Echo Miasta" oraz gazety dzielnicowe i osiedlowe.

RadioEdytuj

Warszawa jest siedzibą spółki Polskie Radio i redakcji jej programów ogólnopolskich oraz lokalnej rozgłośni Radio dla Ciebie. Ponadto nadaje stąd wiele stacji prywatnych: Antyradio, Radio Eska, Radio Jutrzenka, Radio Kampus, Radio Kolor, Radio Niepokalanów, Radio Plus, RMF MAXXX Mazowsze, Roxy FM, Radio Warszawa (dawniej: Radio Warszawa-Praga), VOX FM Warszawa (dawniej Radio Plus), Radio WAWA i Radio Złote Przeboje.

TelewizjaEdytuj

W stolicy swą główną siedzibę, studia i redakcje anten ogólnopolskich ma Telewizja Polska. Nadawany jest stąd także lokalny program TVP Warszawa. Również w Warszawie znajdują się studia innych stacji telewizyjnych: ITV, Polsat, TVN, TVN Warszawa, TV 4, TV Puls, TV Trwam.

Linki zewnętrzneEdytuj


Zalążek artykułu To jest tylko zalążek artykułu. Jeśli możesz, rozbuduj go.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki